Nghiên Cứu - Trao Đổi

Pháo hoa: Lịch sử và bí ẩn làm nên tạo hình kỳ diệu

05:00 27/02/2022

Pháo hoa hay pháo bông là loại pháo sử dụng thuốc phóng, thuốc nổ và các phụ gia đặc biệt tạo nên quang cảnh hoành tráng, lấp lánh.

Pháo hoa ra đời như thế nào?

Lịch sử của pháo hoa bắt đầu từ hàng nghìn năm về trước tại Trung Quốc vào vương triều nhà Hán (khoảng năm 200 trước Công nguyên). Loại “pháo” đầu tiên trong lịch sử được tạo nên khi ai đó vô tình ném những ống tre vào đống lửa đang cháy.

Những ống tre rỗng ruột chứa không khí bên trong, khi nhiệt độ tăng cao, lượng không khí giãn nở ra và áp suất bên trong ống tre tăng cao. Đến một lúc áp suất đủ lớn sẽ làm lớp vỏ tre vỡ tung và… “bụp”. Ống trẻ nổ tung kèm theo tiếng nổ chính là loại “pháo” đầu tiên trong lịch sử.

Tuy không thể xác định thời gian chính xác, nhưng nhiều nhà sử học cho rằng hỗn hợp pháo đầu tiên (tiền thân của thuốc súng) được phát hiện tại Trung Quốc vào thời nhà Tùy và nhà Đường (khoảng năm 600 đến năm 900 sau Công nguyên). Rất có thể trong quá trình điều chế thuốc trường sinh bất tử, các đạo sĩ cổ đã vô tình trộn các hỗn hợp chứa lưu huỳnh, kali nitrat, mật ong và asen nitrit. 

Các văn tự còn ghi lại rằng, khi vô tình đun trên ngọn lửa, hỗn hợp đột nhiên bốc cháy dữ dội, tỏa ánh sáng mạnh và tạo ra tiếng nổ lớn thiêu đốt cả bàn tay và khuôn mặt của một đạo sĩ. Người ta đặt tên cho hỗn hợp đầu tiên là “Diêu Châu” (Huo Yao) hoặc “thuốc cháy” hoặc “lửa hóa học”. 

Sau đó, người ta phát hiện ra rằng nếu cho “thuốc cháy” vào bên trong ống tre và ném vào ngọn lửa sẽ tạo ra vụ nổ mạnh hơn rất nhiều so với chỉ dùng ống tre tươi để đốt. Từ đó, viên pháo nhồi thuốc súng ra đời.

Bí mật tạo nên màu sắc rực rỡ của pháo hoa

Để tạo nên được pháo hoa, người ta phải sử dụng nhiều chất hóa học khác nhau. Hai cơ chế chính của pháo hoa là sự đốt cháy và sự phát sáng.

Sự đốt cháy được tạo ra từ nhiệt. Nhiệt độ đốt cháy quả pháo và bắt đầu tăng độ sáng, nó phát sáng từ tia hồng ngoại – thứ ánh sáng mà mắt người không thấy được, rồi dần chuyển sang các màu trong bảy màu ánh sáng trắng.

Khi nhiệt độ của pháo đạt đến một mức nhất định, chúng sẽ chuyển thành màu sắc khác nhau bởi thành phần hóa học của quả pháo. Ngoài ra, trong quả pháo còn chứa nhôm, magiê và titan để tăng thêm nhiệt độ, dẫn đến tăng thêm độ sáng của pháo hoa.Để tạo nên được pháo hoa, người ta phải sử dụng nhiều chất hóa học khác nhau. (Ảnh minh họa).

Sau khi đã được đốt cháy, pháo hoa sẽ bùng nổ thành những màu sắc nhất định, được quyết định bởi các chất hóa học. Những chất hóa học này phải là những chất thuần khiết, không bị lai tạp với các chất khác. Dù chỉ một lượng rất ít chất hóa học khác sẽ gây hỏng màu hoặc không phát màu.

Những quả pháo hoa phát ra ánh sáng màu đỏ được tạo nên từ muối stronti và muối lithium. Cụ thể hơn, lithium carbonate sẽ cho ra màu đỏ, còn stronti carbonate sẽ tạo nên màu đỏ nhạt hơn.

Pháo hoa có màu xanh lá thì được cấu thành từ hợp chất bari clorua. Màu xanh dương thì từ hợp chất đồng clorua, nhưng đồng cùng clo hóa trị một sẽ tạo ra màu xanh dương của những viên ngọc.

Cụ thể các màu sắc được tạo ra từ những nguyên tố như sau:

– Cam: canxi clorua, canxi sulfate.
– Vàng: sự đốt cháy của sắt cùng carbon, than củi tạo ra vàng đậm; natri nitrat, cryolite (băng thạch) tạo ra vàng nhạt.
– Trắng: magie và nhôm nóng chảy, hoặc bari oxit.
– Tím: hỗn hợp của stronti (đỏ) và đồng (xanh lam).
– Xám: nhôm nóng chảy cùng titan, hoặc bột magiê.

Lâm Hà (T/H)

Tin liên quan
tm-img-alt

Đánh giá tiềm năng phát triển kinh tế tuần hoàn trong ngành nhựa ở Việt Nam

Đánh giá tiềm năng phát triển kinh tế tuần hoàn trong ngành nhựa ở Việt Nam MTĐT –  Chủ nhật, 01/10/2023 13:03 (GMT+7) Theo dõi MTĐT trên Áp dụng khung phân tích ReSOLVE phục vụ đánh giá tiềm năng phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn trong ngành nhựa ở Việt Nam. Tóm tắt: Sự […]

Công nghệ CDI hệ thống lọc nước bằng điện cực của người Việt

Công nghệ CDI – hệ thống lọc nước bằng điện cực kết hợp của người Việt

Công nghệ CDI – hệ thống lọc nước bằng điện cực kết hợp của người Việt MTĐT –  Thứ bảy, 30/09/2023 16:37 (GMT+7) Theo dõi MTĐT trên Công nghệ CDI là công nghệ đầu tiên và duy nhất được nghiên cứu, thí nghiệm, kiểm tra hiệu quả thực tế 100% trên nguồn nước của Việt Nam […]

tm-img-alt

Một số phương pháp phân tích Thủy ngân

Một số phương pháp phân tích Thủy ngân Nguyễn Đức –  Thứ năm, 28/09/2023 08:04 (GMT+7) Theo dõi MTĐT trên Thủy ngân (Hg) là một nguyên tố kim loại dạng lỏng, chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong khối lượng vỏ trái đất, nhưng trong thực tế, thủy ngân được sử dụng khá rộng rãi trong sản […]

tác hại của dầu mỡ với đường ống

Tác hại và giải pháp xử lý dầu mỡ, chất béo hiệu quả

Tác hại và giải pháp xử lý dầu mỡ, chất béo hiệu quả Nguyễn Đức –  Thứ sáu, 29/09/2023 07:14 (GMT+7) Theo dõi MTĐT trên Sau khi nấu ăn, hầu hết mọi người thường có thói quen đổ thức ăn thừa và dầu mỡ trực tiếp vào bồn rửa. Số lượng dầu mỡ thừa được thải […]

Công nghệ kính màu thông minh xu hướng mới của các tòa nhà cao tầng

Giải pháp tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường cho các công trình xây dựng hiện đại

Giải pháp tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường cho các công trình xây dựng hiện đại MTĐT –  Thứ bảy, 30/09/2023 16:35 (GMT+7) Theo dõi MTĐT trên Với khoa học công nghệ ngày càng phát triển, kính màu thông minh đã vượt trội hơn đa số các công nghệ kính hiện nay thông […]

tm-img-alt

Giải pháp giảm ngập úng đô thị trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Giải pháp giảm ngập úng đô thị trong bối cảnh biến đổi khí hậu PGS.TS Nguyễn Hồng Tiến –  Thứ tư, 27/09/2023 16:58 (GMT+7) Theo dõi MTĐT trên Ngập úng đã, đang diễn ra từ các đô thị vùng đồng bằng, duyên hải ven biển đến các đô thị vùng trung du miền núi và khu […]